30 Ocak 2013 Çarşamba

Ressam Cevat Dereli'nin yağlıboya tablosu 3 yıl depoda bekletildi

Kültür ve Turizm Bakanlığı, Cevat Dereli’ye ait sanat şaheseri tabloya zarar verenlerin peşini bırakmıyor. Tablonun sadece Bursa’dan Ankara ’ya rulo şeklinde taşınmakla kalmadığı, 3 yıl da müzenin deposunda rulo halinde bekletildiği ortaya çıktı. 309 x 188 cm ebatlarında tarihi yağlıboya tabloyu kurtarma şansının kalmadığı belirlendi.

Türkiye ’nin ilk sanayileşme atılımları çerçevesinde 1938’de Bursa’da hizmete giren Merinos Yün Fabrikası’nın açılışına Atatürk katıldı. Etkilendiği fabrika için ünlü Türk ressamlarından Cevat Dereli’den fabrikanın resmini yapmasını istedi. Yağlıboya tablo uzun yıllar fabrikanın duvarlarını süsledi.

2000 yılında fabrikanın ‘ekonomik ömrünü tamamladığı’ gerekçesiyle kapatılmasına karar verildi. 2004 yılında fabrika özelleştirilirken kuruma ait çok değerli arazi ve üzerindeki taşınmazlar Büyükşehir Belediyesi’ne, müzelik değerde eserlerse Kültür Bakanlığı’na devredildi.

Eseri almak için restoratör ressam Hasan Mutlu görevlendirildi. Lakin Mutlu aracına sığmayacağını düşündüğü 6 metrekarelik eseri rulo olarak katladı. Uyarılara ise “İşimi bana öğretmeyin” diye aldırmadı.

Mutlu, eseri Ankara Resim Heykel Müzesi’ne teslim etti. Milyon dolarlık tabloların çerçevelerini hizmetli kadrosundaki personele soba boyasıyla boyattığı gerekçesiyle görevden alınan Müze Müdürü Osman Ömer Gündoğdu da 3 yıl boyunca eşsiz tabloyu depoda tuttu. Müfettiş raporuna göre resim rulo halde katlanınca bozulmuştu. Ancak resmin bu hale gelmesinin asıl sebebi, rulo halde 3 yıl depoda kalması.

2010’da bakanlık Teftiş Kurulu tarafından başlatılan incelemede müfettiş Oya Hitay depodaki ‘rulo’yu fark etti. Gördüğü manzara korkunçtu. Resmin boyaları dökülmüş, ne olduğu anlaşılmaz hale gelmişti. Mimar Sinan Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi ekspertiz heyeti tarihi tablonun yüzde 80 tahrip olduğunu, orijinalliğini yitirdiğini rapor etti.

Nasıl taşınmalıydı?

Müfettiş Hitay, Mutlu’yu savcılığa havale etti. Eski Müdür Gündoğdu hakkında hiçbir işlem başlatılmadı. Bakanlıktan alınan bilgiye göre şimdi hem Gündoğdu hem de müfettiş hakkında inceleme başlatılıyor. Mimar Sinan Üniversitesi’nden Prof. Dr. Semra Germener “Bir sanat eseri hiç rulo yapılarak taşınır mı? Keçe tarzı yumuşak bezlerle sarılır ve yatay biçimde bir yerden bir yere götürülür. Bir de 3 yıl depoda rulo şeklinde saklanması ise tam bir skandal” dedi.
 
Fabrika yangınında eserler kaybolmuştu

Merinos Yün Fabrikası’nın bulunduğu yerde artık Merinos Sanayi Müzesi var. Müze yetkilileri 2006 yılında şüpheli şekilde fabrikada çıkan yangında çok sayıda tarihi eserin kaybolduğunu belirtti. Yetkililer, Cevat Dereli’ye ait tabloyu ‘rulo halinde’ Ankara’ya götüren uzmanı ise uyardıklarını söyledi.
Haber :  ÖMER ERBİL

Hiç yorum yok: